menu

De casus van Elske, casemanager bij Veilig Thuis Midden-Brabant

Terug

 

Gemelde zorgen
Afgelopen zomer ontving Veilig Thuis een zorgmelding van de GGZ over een vijftienjarig meisje dat aangaf mishandeld te worden thuis.

Uit de melding kwam naar voren dat de moeder van het meisje vermoedde dat haar dochter bezeten was door de duivel. Zij was in juli met haar dochter en haar jongere kinderen afgereisd naar een Afrikaans land om een imam te bezoeken die haar dochter zou behandelen. Moeder keerde in augustus terug naar Nederland met de jongere kinderen maar zonder haar vijftienjarige dochter. Bij navraag bleek het meisje een psychose te hebben doorgemaakt waarvoor zij in behandeling was bij de GGZ.

Uit het onderzoek van Veilig Thuis bleek dat het onduidelijk was hoe lang de behandeling van de imam in Afrika zou duren. Volgens moeder was dit afhankelijk van de imam. De behandelingen waren gefilmd, maar moeder is ontraden dit met Veilig Thuis te delen. Wel wist moeder mij te vertellen dat haar dochter blootgesteld werd aan diverse rituelen en dat zij met de antipsychotica moest stoppen, om helder te zijn voor de gebedsbijeenkomsten.

In het gesprek met moeder werd verder duidelijk dat zij onder grote spanning stond. Moeder en dochter waren sinds een jaar herenigd met elkaar. De ziekte van dochter en de bijbehorende gedragingen brachten veel onzekerheid en stress met zich mee voor moeder. Moeder vertelde erg moe te zijn, mede door de Ramadan. Als gevolg hiervan is moeder bij haar vriendinnen te rade gegaan, die haar adviseerden een imam te bezoeken in het buitenland.

Door het ontbreken van zicht op het welbevinden van het meisje, in combinatie met bovenstaande informatie, maakten wij ons bij Veilig Thuis grote zorgen over het welbevinden van het meisje. Moeder werd dringend verzocht haar dochter terug te halen naar Nederland.

Verloop van de terugkeer van het meisje
Moeder zegde haar medewerking, om haar dochter terug te halen naar Nederland, toe aan Veilig Thuis maar wilde ons de vluchtgegevens niet tonen. Ze gaf aan erg bang te zijn dat alle kinderen bij haar weggehaald zouden worden door betrokkenheid van Veilig Thuis. De eerste poging om het meisje terug te halen liep helaas mis. Moeder had een begeleider op locatie geregeld, maar deze was niet aanwezig op de luchthaven. Daarnaast leek er een misverstand te zijn ontstaan over de vluchttijden en liet de douane het meisje niet toe op de vlucht. Moeder gaf aan erg teleurgesteld te zijn en zorgen te hebben over hoe haar dochter kon terugkeren. Bovenop deze zorgen ontstond een financieel probleem door de grote uitgaven aan de vliegtickets.

Nieuwe poging tot terugkeer
De Raad voor de Kinderbescherming, die door ons al was betrokken om met de casus mee te denken, adviseerde moeder toestemming te vragen aan Sociale Zaken zodat zij als moeder zelf haar dochter op kon halen. In verband met haar uitkering had moeder namelijk haar wettelijke recht om naar het buitenland af te reizen overschreden. Vanwege de zeer uitzonderlijke en zorgelijke situatie verleende Sociale Zaken medewerking aan moeder om haar dochter op te halen, zonder bijkomende gevolgen voor haar uitkering. Tevens werd het bedrag voor de tickets voorgeschoten in de vorm van Bijzondere Bijstand. Moeder gaf aan erg blij te zijn met deze hulp en wilde graag ondersteuning bij het boeken van de tickets bij het reisbureau. Omdat er nog geen hulpverlening gestart was en er niemand in het netwerk van deze moeder betrokken was, heeft Veilig Thuis na intern overleg besloten om samen met moeder naar het reisbureau te gaan. Moeder boekte haar vlucht en regelde oppas voor haar twee jongere kinderen.

Om de kans van slagen op de terugkeer van het meisje te vergroten hebben we intern de mogelijkheden bekeken om een medische check te laten uitvoeren bij het meisje in het land waar zij op dat moment verbleef (een fit-to-fly verklaring). Op basis daarvan kan een medisch team meegaan met de vlucht. Er was een organisatie gevonden, maar de medewerker kon niet garanderen dat deze check voor de vluchtdatum uitgevoerd kon worden. Bijkomend probleem was dat het visum van het meisje binnen twee weken zou aflopen. In dat geval betekende dit dat zij niet meer terug kon keren naar Nederland. Na veel belmomenten vanuit Veilig Thuis met diverse organisaties, intern overleg en samenspraak met moeder, durfden we het risico te nemen het meisje zonder fit-to-fly terug te laten keren. Moeder is op het hart gedrukt alle benodigde documenten mee te nemen waarmee zij kon aantonen de moeder te zijn van het meisje.

Terugkeer en hoe verder
In spanning hebben we vanuit Veilig Thuis de vlucht afgewacht. Samen met de GGZ was afgesproken dat een medewerker van GGZ zo snel mogelijk een huisbezoek af zou leggen om te zien hoe het met het meisje ging en of lichamelijk onderzoek haalbaar en mogelijk was. Op basis van de bevindingen van de GGZ ben ik met onze vertrouwensarts op huisbezoek gegaan. Ondanks dat moeder blij leek te zijn dat haar dochter weer terug was, uitte ze ook haar zorgen over haar dochter. Moeder voelde zich angstig en wist zich niet goed raad met de situatie. Wij zagen een meisje dat nauwelijks contact maakte en in zichzelf aan het praten was. Opvallend was dat ze wel op aansturing van haar moeder reageerde. De medewerker van de GGZ vertelde dat er tijd en verdere diagnostiek noodzakelijk was om tot een helder beeld te komen van wat er nu precies met het meisje aan de hand was. Een opname zou wenselijk zijn, maar het zou opnieuw een heftige ervaring kunnen zijn voor het meisje als zij weer uit haar omgeving zou worden weggehaald.

Vanuit Veilig Thuis zagen we het schrijnende beeld van een moeder die graag voor haar dochter wil zorgen, maar zich door een veelheid aan factoren en ziekte van haar dochter onthand voelde. Daarnaast maakten wij ons zorgen over de impact van de situatie op de jongere kinderen. Stel dat het meisje opnieuw psychotisch zou worden? Hoe zou moeder dan reageren? Is ze in staat om besluiten te nemen die de gezondheid van haar dochter ten goede komen? Door de zorgelijke situatie die had plaatsgevonden in combinatie met deze vragen hebben we besloten een verzoek tot onderzoek (VTO) in te dienen bij de Raad voor de Kinderbescherming. De raadsonderzoeker deelde de zorgen. In dezelfde week vond een overdrachtsgesprek plaats met het Outreachend Team van het IMW om moeder te ondersteunen met praktische zaken. De intaker besloot zelf de hulpverlening op zich te nemen, waardoor de hulpverlening al per direct kon starten. 

Terugblik met moeder
In de huisbezoeken vertelde moeder mij hoe stressvol zij de periode had ervaren rondom het verblijf van haar dochter in Afrika. Ze had zich erg angstig gevoeld. Een vriendin uit hetzelfde land van herkomst was haar al die tijd tot steun door haar te motiveren rustig te blijven en mee te werken. Moeder vertelde dat ze graag vooruit wil en alles voor haar kinderen over heeft, maar moeite heeft met de weg te vinden in Nederland, waarin de taalbarrière en haar laaggeletterdheid een grote rol spelen. Ze benadrukte dat ze haar dochter nooit zou blootstellen aan gevaarlijke situaties. In het land van herkomst kijkt men op een andere wijze naar genezing. In het gesprek met moeder heb ik stilgestaan bij onze samenwerking van de afgelopen periode. Voor een goede afronding leek het me van belang om samen terug te kijken. Nu moeder rustiger was, kon ik uitleggen wat de reden was geweest om druk uit te oefenen op haar om haar dochter terug te halen. Dat ik merkte dat moeder zo hoog in haar spanning zat, dat zij als gevolg hiervan informatie van mij niet kon verwerken. Dit erkende ze. Wat haar geholpen heeft, is dat ze zelf ervaren heeft dat instanties als Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming ècht hulp kunnen bieden. Dit maakte voor haar de weg vrij naar het openstaan voor hulp. Ze zag in dat ze het alleen niet redt en ging akkoord met de inhoud van het VTO. De Raad zal verder met de GGZ en moeder afstemmen wat van belang is in het kader van de behandeling van haar dochter.

Evaluatie
In deze casus zijn we vanuit Veilig Thuis steeds stap voor stap te werk gegaan, in samenwerking met alle betrokken partijen die allemaal begaan waren met en grote zorgen hadden over het meisje. Het is lange tijd spannend gebleven of het zou lukken het meisje terug te laten keren en in welke staat zij zou verkeren. Ik ben opgelucht dat naast de terugkeer de hulpverlening op gang gaat komen voor dit gezin. Moeder geeft aan nooit meer een dergelijke actie te ondernemen en haar lesje geleerd te hebben. Uit deze casus leren we dat het lastig is om in korte tijd culturele verschillen te overbruggen, zeker als de veiligheid van minderjarige kinderen in het geding is.

 

 

Ik zoek hulp

Deel deze website: